این مطالعه به بررسی ویژگی‌های مورفولوژیک و مورفومتریک قلب و سرخرگ‌های بزرگ در قرقاول معمولی (Phasianus colchicus) می‌پردازد. پنج پرنده نر بالغ به‌عنوان نمونه مورد استفاده قرار گرفت. پارامترهای گوناگون مورفومتریک و هیستومورفومتریک قلب و سرخرگ‌های بزرگ آن اندازه‌گیری شد. ساختار دقیق حفرات قلب با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و الگوی بیان پروتئین دسمین و   ?-SMA با رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمیایی ارزیابی شد. قلب دارای شکلی کشیده و مخروطی بود و میانگین طول و عرض آن به‌ترتیب   46/0± 94/2 و15/0± 38/2 سانتی‌متر بود. در بطن راست، نواحی قاعده‌ای و راسی نازک‌تر از ناحیه میانی بودند (05/0P<). به طور کلی، ضخامت دیواره بطن‌های چپ و راست از قاعده به سمت راس کاهش می‌یافت. اگرچه ضخامت دیواره و قطر لومن در تنه بازویی‌ـ‌سری چپ و سرخرگ ریوی چپ بیشتر از همتایان راست خود بود، اما این تفاوت از نظر آماری معنی‌دار نبود (05/0P>). در مقابل، این مقادیر در آئورت و تنه‌های بازویی‌ـ‌سری به طور معنی‌داری بیشتر از سرخرگ‌های ریوی بودند (05/0P<). دیواره جداری بطن راست از دو لایه عضلانی متمایز تشکیل شده بود. ضخامت دیواره بطن چپ در نواحی میانی و راسی به‌ترتیب چهار و سه برابر دیواره   بطن راست بود. در مشاهدات SEM، دریچه دهلیزی–بطنی عضلانی راست به‌وسیله چندین طناب عضلانی به دیواره آزاد بطن راست متصل بود. طناب‌های وتری دریچه دهلیزی–بطنی چپ ظاهری منشعب داشتند و هر طناب از سه تا چهار رشته باریک‌ترِ درهم‌تابیده تشکیل شده و همگی به یک ماهیچه پاپیلاری مشترک متصل می‌شدند. شبکه فیبرهای پورکینژ به‌طور گسترده در میوکارد توزیع شده بود، واکنش ایمنی قوی نسبت به دسمین نشان داد و برای ?-SMA منفی بود. علیرغم اینکه الگوهای ضخامت دیواره‌ها، ساختار دریچه‌ها و شبکه گسترده فیبرهای پورکینژ، بیانگر تمایز عملکردی بخش‌های مختلف قلب   و سرخرگ های بزرگ آن و انطباق با فشارهای همودینامیکی ویژه پرندگان است، ساختار منحصر به فرد دریچه دهلیزی بطنی راست عضلانی، ظرافت‌هایی را به تنوع دریچه‌ای پرندگان افزوده و بیانگر وجود اختلافات آناتومیکی در گونه های مختلف پرندگان است. علاوه بر این، تفاوت‌های مشاهده‌شده در بیان ایمنوهیستوشیمیایی، از جمله واکنش مثبت دسمین و عدم واکنش ?-SMA   در فیبرهای پورکینژ، نشان‌دهنده سازوکارهای ساختاری خاص برای هدایت سریع جریان الکتریکی و هماهنگی انقباضات بطنی است. واژگان کلیدی: قرقاول معمولی، پرندگان، سیستم قلبی-عروقی، ایمونوهیستوشیمی